Text Size

Font size:  
  • Increase
  • Decrease
  • Normal

Current Size: 100%

Boneiru pionero den konservashon di naturalesa

SANTIAGO DE CUBA – E isla Boneiru ta pionero riba tereno di protekshon i konservashon di naturalesa. E mensahe aki Paulo Bertuol a manda djamars mainta durante e promé dia ku a presentá kolokionan den kuadro di ‘Festival del Caribe’. E tabata e promé orador di Boneiru. E personanan ku a biaha den e delegashon boneriano pa Santiago de Cuba pa duna kolokio (charla) riba tereno di historia, kultura i naturalesa tabata Sedney Marten, Bob Harms, Paulo Bertuol di STINAPA i Bòi Antoin di FuHiKuBo.

Paulo Bertuol a papia tokante e ròl di pionero ku Boneiru a desplegá riba tereno di protekshon i konservashon di naturalesa. Loke a resaltá ta ku Boneiru tabata e promé isla ku for di un momentu hopi tempran a bini ku leinan di protekshon pa garantisá konservashon di naturalesa boneriano. Bertuol a menshoná por ehèmpel ku Boneiru for di dékadanan sesenta i setenta a bini ku leinan pa protehá flamingu, lora i tambe piská, introdusiendo prohibishon pa harpuná piská.

Despues turno tabata di Bòi Antoin pa repasá historia di Boneriano. El a kuminsá na e periodo pre-históriko, ku yegada di amerindionan arowak kaketio for di tera firme atraves di Kòrsou promé, siguí pa amerindionan ku a bini direktamente Boneiru for di e teritorio suramerikano. Nan dos a asimilá i na momentu ku spañónan a yega nan tabata habitá e isla. Antoin mas aleu a papia di époka hulandes, poniendo hopi atenshon na sklabitut, siendo un tópiko ku e hendenan di Santiago gusta hopi. E salida di bonerianonan pa Venezuela, Merka i Cuba pa buska un porvenir mihó tambe a haña atenshon. Antoin na final, huntu ku Bob Harms, a bini ku un ponensia, ku komo esensia ku si por papia di rekolonisashon di Boneiru dor di Hulanda.

Symposia maken indruk op Cuba

Bonaire is pionier op het gebied van natuurbehoud

SANTIAGO DE CUBA – Het eiland Bonaire is pionier op het gebied van natuurbescherming en natuurbehoud. Dit is de boodschap die Paulo Bertuol dinsdagmiddag liet horen op de eerste symposiumdag in het kader van de ‘Festival del Caribe’. Hij was de eerste spreker uit Bonaire. Sedney Marten, Bob Harms, Paulo Bertuol van de Stinapa en Bòi Antoin van de FuHiKuBo zijn met de Bonairiaanse delegatie meegereisd naar Santiago de Cuba om lezingen te geven over geschiedenis, cultuur en natuur van ons eiland.

Paulo Bertuol sprak over de pioniersrol die Bonaire vervult op het gebied van natuurbescherming en natuurbehoud. Opvallend is dat Bonaire het eerste eiland was die al heel vroeg met beschermingswetten kwam om het behoud van de Bonairiaanse natuur te garanderen.

Bertuol noemde bijvoorbeeld het feit dat Bonaire al in de jaren 60 en 70 wetten heeft aangenomen om onze flamingo’s en lora’s te beschermen, maar ook onze vissen door een verbod op het vissen met een harpoen te introduceren.

Daarna was het de beurt aan Bòi Antoin om een overzicht te geven van de Bonairiaanse geschiedenis. Hij begon met de prehistorische periode, met de komst van Amerindianen zoals de Arowakken en de Caiquetio’s die van het vasteland eerst via Curacao kwamen, gevolgd door Amerindianen die direct van het Zuidamerikaanse continent naar Bonaire kwamen. Er vond assimilatie plaats tussen die twee groepen en bij de komst van de Spanjaarden bewoonden zij ons eiland.

Antoin heeft verder gesproken over het Nederlandse tijdperk, waarbij hij veel aandacht besteedde aan de slavernij, een onderwerp waar de bewoners van Santiago veel interesse voor hebben. Het vertrek van Bonairianen naar Venezuela, Amerika en Cuba op zoek naar een betere toekomst heeft ook de nodige aandacht gekregen. Tot slot kwam Antoin, samen met Bob Harms, met een stelling als discussiepunt of er momenteel gesproken kan worden van rekolonisatie van Bonaire door Nederland.